Tarihçe

1992’de kurulan Mersin Üniversitesinin ilk birimlerinden biri, Alman Dili ve Edebiyatı Bölümüydü. Bu bölümün öğrenci sayısında hızlı bir artışın gözlenmesi, öğretim elemanı sayısının da yeterli bir düzeye gelmesi üzerine, yürütülmekte olan “Alman Dili ve Kültürü” programının yanı sıra ikinci bir program olarak “Almanca Çeviri” programının açılması, Rektörlükçe, Yükseköğretim kuruluna önerildi. Ancak YÖK, bu programı değil, "Çeviri" bölümünün açılmasını uygun gördü.

1996 yılında  açılan bölümün "Almanca Mütercim-Tercümanlık" ve "Fransızca Mütercim-Tercümanlık" iki anabilim dalı kuruldu.

Almanca Mütercim-Tercümanlık Programına ilk olarak 1996-1997 eğitim-öğretim yılında öğrenci alınmış ve ilk mezunlar 1999-2000 akademik yılı sonunda diplomalarını almıştır. Halen dört yıllık programda eğitim-öğretim sürdürülmektedir; bir de 1+1 yıl süreli bir Hazırlık Sınıfı vardır. Hazırlık sınıfı eğitim-öğretim sürecine dâhil değildir.

Alman Dili ve Edebiyatı; Fransız Dili ve Edebiyatı bölümleri  Çeviri bölümü ile bir süre yan yana çalışmalarını sürdürmüşlerdir. Ancak 1999-2000 eğitim-öğretim yılından itibaren Alman Dili ve Kültürü programına başvuranların sayısı, diğer üniversitelerde olduğu gibi Almanya'dan kesin dönüş yapan ailelerin azalmasına koşut olarak, düşmüştür. Bu durumun üç yıl kadar sürmesi üzerine, bu programa öğrenci alınması YÖK tarafından durdurulmuştur.

2000-2001 eğitim-öğretim yılından itibaren bölüm öğretim elemanları çalışmalarını Çeviri Bölümü Almanca Mütercim-Tercümanlık programı bağlamında yoğunlaştırmışlardır.

1997-1998 eğitim-öğretim yılından itibaren Çeviri Bölümü Fransızca Mütercim-Tercümanlık programına da öğrenci alınmaya başlanmıştır. 2003-2004 eğitim-öğretim yılından itibaren "Çeviri Bölümüne giriş için Almanca ve Fransızca dil koşulu yerine herhangi bir yabancı dilden başvurulabilir" değişikliği yapıldıktan sonra, her iki programa da önerilen kontenjan (40+2) kadar öğrenci kaydı gerçekleştirilmiştir. Bu durum, ilgili eğitim-öğretim yılından itibaren Almanca ve Fransızca Mütercim-Tercümanlık programlarına yerleşen öğrencilerin profilini değiştirmiştir. Bu eğitim-öğretim yılında kayıt yaptıran öğrenciler, bölümde eğitim-öğretime başlamak için öngörülen yabancı dil bilgisine sahip olmadıklarından, ilgili alan dilinde yoğun bir hazırlık eğitimi almaya başlamışlardır.

 

Genel İlkeler

Küreselleşen dünyamızda iletişim ve ulaşım, hızlı gelişen alanlar arasındadır. Bir yandan internet, öte yandan turizm, dünyayı sosyal anlamda hızla küçültmektedirler. Bu durum, çok iyi dil bilen ve çeviri yoluyla bağlantılar kuracak insanlara gereksinimi arttırmaktadır. “Avrupa Birliği” süreci, ülkemiz için görünür gelecekte sonuç vermesi umulan bir hedeftir. Bu durum, çevrilmeyi bekleyen on binlerce sayfalık doküman ve yoğun bir sözlü çeviri işi demektir.

Avrupa ülkelerinde yılda ortalama 50-60 bin yazılı metin basılmaktadır. Bunların en azından bir bölümünü çevirecek elemanların yetiştirilmesi gereği açıktır. Yazılı ve görsel basında çeviri yapacak düzeyde dil bilen eleman yetiştirme hedefinin yanı sıra, başta turizm olmak üzere diğer alanlara da eleman yetiştirmek, Çeviri Bölümünün amaçları arasındadır. Ülkemizde yabancı dil alanında lisans düzeyinde eğitim-öğretim ve araştırma etkinliklerini sürdüren birimlerimizin çoğu, esas olarak “filoloji” anlayışı ile çalışmaktadır. Ancak zaman içinde öğrenci sayısındaki hızlı artış, araştırma ve öğretim çalışmalarında birçok soruna yol açtığı gibi, sürdürülen programlar da, öğrencilerin mezun olduktan sonra iş bulma beklentileriyle uyuşmaz duruma gelmişlerdir. Kusuru öğretim programlarında aramak yerine, özel alanlar olan filolojilere aşırı sayıda öğrenci alınmasını sorgulamak daha doğru olacaktır. İlgili bölümlerden mezun olan öğrencilerin kolay iş bulamamaları, çeviri bölümlerini, uygulamaya yönelik bir öğretim olanağı arayan öğrenciler için çekici hale getirmiştir. Yürüttüğümüz Çeviri Bölümünün yoğun ilgi görmesi, başka üniversitelerde de çeviri programlarının açılmasına kaynaklık etmiştir.

 

Eğitim- Öğretim Programı

Çeviri Bölümünün temel hedefi, öğrencilerin yabancı dil bilgisini üst düzeye çıkarmaktır. Eğitim–öğretim programında bu amaca yönelik yazılı ve sözlü dil becerilerini arttırıcı derslere ve uygulamalara yer verilmektedir. Yanısıra  dilbilim, tarih, edebiyat, felsefe, ekonomi vb., öğrencilerin genel kültür bilgilerini genişletecek alanlar programda yer almaktadır. Günün koşulları ve BOLOGNA süreci gözetilerek ders programında değişiklikler yapılmaktadır.

Çeviri Bölümünde, diğer yabancı dillerde de çeviri yeterliğini öngörmek programımızın öncelikleri arasında yer almaktadır. Zaman içinde seçmeli derslerin programdaki ağırlığının artırılması da planlanmaktadır.  Eğitim-öğretim programını oluşturan bir başka etmen de, çeviri teknik ve yöntemleri ile ilgili dersler ve uygulamalardır. Çevirinin bir bilim olup olmadığı, bilim dünyasında tartışılan bir konudur. Ancak “çeviri bilimi”nin söz konusu olduğu kuramların ve bu alanda önerilen yöntemlerin bilinmesinin, eleştirel bir bakışla ele alınmasının, çeviri çalışmalarındaki yararları inkar edilemez. Bu ilkeler doğrultusunda oluşturulan 8 yarıyıllık (4 yıllık) eğitim-öğretim programında, yasa uyarınca okutulan Ortak Zorunlu Dersler (Atatürk İlkeleri, Türk Dili ve 2. Yabancı Dil [İngilizce]) dışında, toplam 128-136 kredilik alan dersi okutulmaktadır; başka bir deyişle, öğrenciler haftada ortalama 16 saat ders görmektedirler.

 

Fiziksel Koşullar ve Donanım

Çeviri Bölümü, Mersin Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi binasında çalışmalarını sürdürmektedir. Eş zamanlı çeviri için özel çalışma laboratuarının yanında, bilgisayar, tv-video vb. temel malzemeler mevcuttur. Üniversitedeki kongre vb. toplantılarda eş-zamanlı çeviri etkinliği için Çeviri Bölümünün teknik donanımı kullanılmaktadır, Mersin ve Adana’daki uluslararası toplantılarda bölüm elemanları ve öğrencilerden yararlanılmaktadır. Merkezî Kütüphanede ve Bölüm Kütüphanesinde gereksinim duyulabilecek kaynakların büyük bir çoğunluğuna ulaşmak mümkündür. Kampüste yabancı dilde kitap, dergi ve günlük gazete satan bir kitapçı bulunmaktadır. Mersin Üniversitesinin geniş sosyal etkinlikleri ve sağladığı diğer olanaklar konusunda, Üniversitenin eğitim-öğretim rehberinden veya web adresinden ayrıntılı bilgi alınabilir.