Slide background
Akdeniz Kent Araştırmaları Merkezi

Akdeniz Kent Araştırmaları Merkezi

Son dönemlerde, sayılarının giderek artması, kent araştırmaları merkezleri ve bu merkezlerin işlevleri üzerinde yeniden düşünmeyi ve kent araştırmaları merkezleri üzerine kavramsal çerçeveyi oluşturmayı gerekli kılmaktadır. Bu noktada, kent araştırmalarının tanımı önem kazanmaktadır.  

Kentlerin ekonomik, sosyal, kültürel, politik ve mekansal boyutları olan, bu boyutların farklı düzeylerde bir araya geldiği, zaman içerisinde değişen ve dönüşen, bağlam ve süreç bağımlı yapılar olması, kentlerin kavramsallaştırılmasını, anlaşılmasını ve açıklanmasını zorlaştırmakta ve kent araştırmaları alanının kapsamını genişlemektedir. Kent araştırmaları, sağlık bilimleri alanında toplumsal sağlık konuları, doğa bilimleri alanında çevre ve ekoloji konuları, sosyal bilimler alanında ise sosyoloji, ekonomi, siyaset bilimi, kültürel çalışmalar, demografi, tarih, coğrafya hukuk konuları üzerine çalışmaları içerebilmektedir.

Bu bağlamda, kent araştırmaları merkezleri, farklılaşan bu konularda yapılabilecek araştırma eylemlerini kurumsallaştıran ve araştırma eylemini kişilerden bağımsızlaştırarak yeniden üretilebilir kılan önemli kurumsal yapılar olarak öne çıkmaktadır.   

Ancak kent araştırmaları merkezlerini, salt bu tanımlardan yola çıkarak bir kavramsal çerçeveye oturtmak zordur. Bilgi kuramının temel tartışma alanlarını belirleyen,

  • bilginin düzenlenmesi – depolanması,
  • bilginin aktarılması – yayılması – paylaşılması,
  • bilginin kullanılması – yeniden üretilmesi,

konuları, kent araştırmaları merkezlerinin işlevlerini yeniden tanımlayan bir kavramsal çerçeve oluşturmak için daha tutarlı bir başlangıç noktası sunmaktadır.

Sistematik bir biçimde, kentin tüm bağlamlarına ilişkin, her türlü verinin, enformasyonun ve bilginin düzenlenmesi ve depolanması kent araştırmaları merkezlerin temel işlevlerinden birisidir. Bilginin düzenlenmesi, bir yandan, mevcut fiziksel, demografik, ekonomik, sosyo-kültürel vb. yapılara ait her türlü kodlanmış verinin mekanla ilişkilendirilmesi ve bu verilerin düzenli olarak güncelleştirilmesini, diğer yandan kentin geçmişine ilişkin kaynakları erişilebilir kılmak adına kentin tüm boyutlarının tarihine ilişkin kodlanmış ya da örtük bilgilerin kayıt altına alınmasını içermektedir. Bu tarz bir düzenleme işi, kent belleğinin oluşturulması açısından kritik önemdedir. Bilginin depolanması ise, kente ilişkin tüm yazılı ve görsel malzemenin yer aldığı bir kütüphane ve belgeliğin, hem fiziksel mekanda hem de sanal ortamda oluşturulmasını kapsamaktadır. Bu sayede, kente ilişkin bilgi ve kent araştırmaları merkezleri görünür kılınabilecek ve merkezi ziyaret edenlerin ‘kenti kentlilere betimleyen bilgi’ ile iletişim kurması olanaklı hale gelecektir.

Öte yandan kente ilişkin bilginin yayılması, aktarılması, paylaşılması, kent araştırmaları merkezlerinin bir diğer önemli işlevidir. Kent araştırmaları merkezi, toplum ile akademinin arakesitinde yer almakta, toplumsal paydaşlar olan yerel yönetimler, kentliler ve araştırmacılar ile akademik paydaşlar olan üniversiteler, fakülteler, bölümler, diğer araştırma merkezleri, akademisyenler ve öğrenciler arasında karşılıklı bilgi alışverişini sağlamaktadırlar.

Bu doğrultuda,  kentin tarihi, bağlamı, sorunları, olanakları üzerine kolokyum, konferans, sempozyum, panel, açık oturum, sergi, vb. etkinlikleri düzenlemek, atölye çalışmaları ve çalıştaylar örgütlemek, öğrencilere katkı sağlamak, akademisyen ile araştırmacı arasındaki işbirliğini arttıracak faaliyetlerde bulunmak ve araştırmalara destek olmak kent araştırmaları merkezlerinin temel faaliyet alanını oluşturmakta ve bu faaliyetler, bir yandan kente ilişkin (bilimsel) bilginin toplumla buluşmasına, bir başka deyişle, bilginin kamusal alana yayılmasına olanak sağlarken, diğer yandan akademik dünyanın kendi içine kapanması ve toplumsal gerçeklikten kopma tehlikesini de göreli olarak ortadan kaldırmaktadır.

Kente ilişkin bilginin yeniden üretilmesi ve kullanılması işlevi ise temel olarak,

-kente ilişkin anlama ve açıklama düzeyini arttıran, özgün ve yenilikçi araştırma yöntem ve teknikleri çerçevesinde üretilen araştırma projeleri,

-araştırmaların yeniden yorumlanması ile sorunları, olanakları, öncelikleri yeniden tanımlayabilen ve bu tanımlara dayanarak yaratıcı çözümler geliştiren uygulama projeleri,

-araştırmadan elde edilen bilginin ve uygulamadan gelen deneyimin eğitim alanında değerlendirilmesidir.

Bilginin bu yöntemlerle yeniden üretilmesi ve kullanılması, kent gündemine katkı yapan, yerel siyasetin gündemine girmeyen yeni öncelikleri tanımlayan, gizil sorunları görünür kılan, toplumsal gereksinmelere yanıt veren bağlamın oluşturulması açısından da önemlidir.

Kent araştırmaları merkezlerinin tüm bu işlevleri ve bu işlevleri yerine getirmek için kullanılan araçlar, kent konusunda entelektüel bir birikimin oluşmasına katkı yapmakta, bir başka deyişle, kentlilik bilincinin oluşmasının temel adımları oluşturmaktadır.